Полиакриламид(PAM) - су эшкәртү, кәгазь ясау, нефть чыгару һәм башка өлкәләрдә киң кулланыла торган күпкырлы полимер. Ион үзлекләре буенча, PAM өч төп төргә бүленә: катионлы (катионлы PAM, CPAM), анионлы (анионлы PAM, APAM) һәм ион булмаган (ион булмаган PAM, NPAM). Бу өч төрнең структурасы, функциясе һәм кулланылышы буенча зур аермалары бар.
1. Катионлы полиакриламид (катионлы PAM, CPAM)
Структура һәм үзлекләре:
Катионлы PAM: Ул сызыклы полимер кушылмасы. Төрле актив төркемнәргә ия булганлыктан, ул күп матдәләр белән водород бәйләнешләре төзи һәм, нигездә, тискәре зарядлы коллоидларны флокуляцияли ала. Әче шартларда куллану өчен яраклы.
Кушымта:
- Агынды суларны чистарту: CPAM еш кына тискәре зарядлы органик агынды суларны, мәсәлән, шәһәр агынды суларын, азык-төлек эшкәртү агынды суларын һ.б. чистарту өчен кулланыла. Уңай зарядлар тискәре зарядлы асылмалы кисәкчәләр белән кушылып, флоклар барлыкка китерә ала, шуның белән каты-сыекча аерылуга ярдәм итә.
- Кәгазь сәнәгате: Кәгазь ясау процессында CPAM кәгазьнең ныклыгын һәм саклану тизлеген яхшырту өчен ныгытучы һәм тоткарлаучы агент буларак кулланылырга мөмкин.
- Нефть чыгару: Нефть чыганакларында, CPAM фильтрацияне киметү һәм куерту өчен бораулау ләмнәрен эшкәртү өчен кулланыла.
2. Анионлы полиакриламид (Анионлы PAM, APAM)
Структура һәм үзлекләре:
Анионлы PAM - суда эри торган полимер. Бу анион төркемнәрен полимер нигезенә кертү аша, APAM уңай зарядлы матдәләр белән реакциягә керә ала. Ул, нигездә, төрле сәнәгать калдыкларын флокуляцияләү, седиментацияләү һәм ачыкландыру өчен кулланыла. Селте шартларында куллану өчен яраклы.
Кушымта:
- Суны эшкәртү: APAM эчәр суны һәм сәнәгать калдыкларын эшкәртүдә киң кулланыла. Ул электр нейтральләштерү яки адсорбция аша асылмалы кисәкчәләрне конденсацияли ала, шуның белән суның үтә күренмәлелеген яхшырта ала.
- Кәгазь сәнәгате: Тоту һәм фильтрлау ярдәме буларак, APAM целлюлозаның су фильтрлау эшчәнлеген һәм кәгазьнең ныклыгын яхшырта ала.
- Тау һәм руданы баету: Руданы флотацияләү һәм утырту вакытында APAM руда кисәкчәләренең утыруын стимуллаштыра һәм руданы алу тизлеген яхшырта ала.
- Туфракны яхшырту: APAM туфрак структурасын яхшырта, туфрак эрозиясен киметә ала, һәм авыл хуҗалыгында һәм бакчачылыкта киң кулланыла.
3. Ион булмаган полиакриламид (ион булмаган PAM, NPAM)
Структура һәм үзенчәлекләр:
Ион булмаган ПАМ - молекуляр чылбырында билгеле бер күләмдә поляр геннар булган югары молекуляр полимер яки полиэлектролит. Ул суда асылынып торган каты кисәкчәләрне адсорбцияли һәм кисәкчәләр арасында күпер булып, зур флоккулалар барлыкка китерә, суспензиядәге кисәкчәләрнең чөкүен тизләтә, эремәнең ачыклануын тизләтә һәм фильтрацияне стимуллаштыра ала. Аның составында зарядлы төркемнәр юк һәм ул нигездә амид төркемнәреннән тора. Бу структура аңа нейтраль һәм көчсез кислоталы шартларда яхшы эрүчәнлек һәм тотрыклылык күрсәтергә мөмкинлек бирә. Ион булмаган ПАМ югары молекуляр авырлык үзенчәлекләренә ия һәм pH кыйммәтенә зур йогынты ясамый.
Кушымта:
- Суны чистарту: NPAM түбән тоныклы, югары сафлыклы суларны, мәсәлән, көнкүреш суларын һәм эчәр суларны чистарту өчен кулланылырга мөмкин. Аның өстенлеге шунда ки, ул су сыйфаты һәм рН үзгәрешләренә көчле җайлаша ала.
- Текстиль һәм буяу сәнәгате: Текстиль эшкәртүдә NPAM буяуның адгезиясен һәм буяуның бер төрлелеген яхшырту өчен куертучы һәм стабилизатор буларак кулланыла.
- Металлургия сәнәгате: NPAM металл эшкәртүдә майлау һәм суыту сыекчасы буларак кулланыла, бу ышкылуны киметү һәм эшкәртү нәтиҗәлелеген яхшырту өчен кулланыла.
- Авыл хуҗалыгы һәм бакчачылык: Туфракны дымландыручы буларак, NPAM туфракның су тоту сәләтен яхшырта һәм үсемлекләр үсешен стимуллаштыра ала.
Катион, анион һәм ион булмаган полиакриламидларның уникаль химик структурасы һәм заряд үзенчәлекләре аркасында төрле куллану өлкәләре һәм эффектлары бар. Тиешлесен аңлау һәм сайлауPAMтөре төрле тармакларның ихтыяҗларын канәгатьләндерү өчен эшкәртү нәтиҗәлелеген һәм эффектларын сизелерлек яхшырта ала.
Бастырылган вакыты: 2024 елның 11 июне
